Trung tâm Phát triển  Nông Thôn Tây Nguyên

Trung tâm Phát triển Nông Thôn Tây Nguyên

  • 0914067495 - 02623.798798
  • thanuxa@gmail.com - taynguyentrungtam@gmail.com
    • Banner
    • Thao nguyen xanh nie
    • Thao nguyen xanh

    Phượt khộp

  • 23/11/2021
  • lượt xem : 53
    Chia sẽ :

    Hôm ấy, nắng vàng chang chang nhưng ấm lắm, gió thì thoáng nhẹ mùi thơm của mùa khói
    bay, trời đúng một màu biếc, đâu đó điểm thêm vài đóa mây trôi bồng bềnh. Hẳn là một ngày
    đẹp. Hai chiếc xe máy, bốn người chúng tôi cùng nhau đi ngắm rừng.
    Hồi còn nhỏ, mấy chú mấy bác trong buôn hay rủ Ama tôi đi rừng. Trong tưởng tượng của
    tôi, đó là khu rừng rậm xanh thẳm, cây trùm lên cây, lá chèn lên lá, lâu lâu bầy chim sẽ kêu
    lên vài tiếng rùng rợn, đàn khỉ thì hú lên hú xuống đu từ cành này sang cành kia, chẳng muốn
    nói là vài con rắn hay bọ cạp gì đó đang trườn dưới đất đâu. Đêm về lại cắm trại dùng hai
    viên đá cuội trắng “cạch” vào nhau tạo ra lửa để nướng cá, rồi vừa cạn chén rượu vừa ăn vài
    miếng cá suối nướng, trò những chuyện vui buồn và hả hê cười vang một khu rừng.
    Nghĩ đến đây thôi tôi lại muốn chạy thẳng lên nhà để mà chuẩn bị mũ nón, xếp thêm mấy cái
    dao rựa, gạc nữa để đi cùng. Vài lần xin muốn đi theo Ama xem ra làm sao nhưng bất thành.
    Giờ đã qua hơn hai mươi mốt mùa “hoa tuyết” rồi. Anh trai rủ tôi đi phượt nhân dịp mồng hai
    Tết. Lúc đầu, ngại đi lắm nên từ chối luôn. Anh trai với tôi cách nhau năm mùa cà phê. Lớn
    lên cùng nhau ở Buôn Dhŭng, khá là ít nói nhưng lại rất yêu thương nhau. Một hồi, với sự
    dốc sức thuyết phục của Amĭ, tôi mới miễn cưỡng đi cùng anh. Đáng lẽ là không muốn thay
    đồ đâu, mặc sao là đi luôn như vậy nhưng ai ngờ anh lại đưa hẳn một bộ đúng chất tặng luôn
    cho tôi. Tôi cười: Mèng đéc ơi! Đi rừng hay đi du lịch vậy trời? Thế là, trèo lên xe anh em
    chúng tôi đi đón người cậu ở dưới buôn – một phượt thủ từng đi hái măng rừng, làm dẫn
    đường cùng một anh trai quen gọi là “Aê Sĭng”
    (1)
    .
    Chuẩn bị xuất phát cậu tôi lượm mấy viên cuội nhỏ nhỏ bỏ vào trong ba lô, còn cái thứ cộm
    lên phía sau cái mông kia chính là chiếc ná cao su trong truyền thuyết của trẻ em vùng quê
    chúng tôi đấy. Vậy là đã biết chuyến đi này sẽ mang về chiến lợi phẩm đây. Hành trình bắt
    đầu từ Buôn Dhŭng qua Êa Kiêt rồi theo đi theo con đường hướng đến Buôn Đôn. Cung
    đường vượt rừng chính là từ Êa Kiêt nhưng trước đó có vẻ cậu tôi với sự hăng hái đã lỡ làm
    tăng thêm trọng lượng của chiếc ba lô bằng năm con kỳ nhông rồi, cho nên mãi đến gần trưa
    mới tới được đầu rừng. Con đường mà chúng tôi đi qua, đoạn thì bê tông đoạn thì công
    trường nhưng cả ngày hôm ấy dường như cả con đường chỉ dành cho bốn người chúng tôi mà
    thôi, vắng lặng mà ngút ngàn, lâu lâu mới thấy một hai xe trên đường. Anh trai với tôi đi theo
    sau nhìn chiếc bánh xe đang quay đằng trước kìa, không biết nhiệm vụ của nó là làm cho xe
    di chuyển hay là tung những hạt bụi vào hai anh em chúng tôi nữa, những hạt bụi đỏ rực rỡ
    như đang reo hò vui cùng. Đấy! đất đỏ bazan đấy.
    ***
    “Rừng này sao đẹp quá/ Bên trái dây cuốn, dây leo/Bên phải cây nhiều cành, nhiều
    dóng/Trên ngọn khỉ vượn đùa vui/ Thơm nức mùi quả hơ đá/ Rộn ràng tiếng chim bang bôi/
    Hát mừng mùa hoa quả chín.”
    Đó là những lối nói vần của người Ê Đê khi kể về những tán cây, muông thú trong cánh rừng
    già, nhưng hẳn chẳng nói về cậu đâu Khộp ạ.
    Tớ đã từng đi nhiều nơi trên miền Đăk Lăk này. Nhớ có ngọn thác ngày đêm khiêu vũ bọt
    tung trắng xóa, nhớ con sông Sêrêpôk chảy ngược hướng Tây, nhớ cánh rừng già có bóng cây
    kơ nia cổ thụ hay những ngọn núi lẳng lơ đám mây trên đỉnh. Người ta nói đấy là những nơi thần linh trú ngụ, nơi những truyền thuyết, sử thi tạo nên. Khộp thì lại cằn cỗi, hoang vu lại có chút “bụi đời” chẳng thể hơn ai. Nhưng Khộp ơi…
    Khộp bao mùa vẫn vậy, cậu vẫn không ngừng vươn lên vượt mọi khắc nghiệt trong hành
    trình dành lấy sự sống của mình. Cậu có những cành cây Kơ Lông, những bụi ALê, những
    dải Hơ Lang (cỏ tranh). Cậu là nơi chim Jông về làm tổ, nơi chim Kơ Tia (con vẹt) đến kiếm
    hạt, nơi cánh chim Gơ Rứ phi gió ngàn.
    Khi mùa “nắng” về là khi lá cậu bắt đầu chuyển sang sắc vàng sắc đỏ và rụng xuống. Như
    một bức họa, nó quyến rũ làm sao, đẹp lắm Khộp à! Nhưng đấy cũng chính là lúc cái nóng
    hầm hập như hỏa lò tràn ngập khắp các không gian. Năm mình hai mốt tuổi, chúng ta gặp
    nhau và tớ mới nhận thấy rằng, nhà văn Nguyễn Vũ Điền trong bút ký “Rừng khộp mùa thay
    lá” chẳng sai khi đã khẳng định: những cuộc hành quân của chiến sĩ ta trong mùa khô những
    năm giúp nước bạn như “những cuộc viễn chinh trên sa mạc”. Tớ thấy những làn khói trắng
    dưới trời xanh cùng ngọn lửa vàng của cậu như muốn nhắn với muôn vật rằng: Này chim ơi,
    hãy bay tạm sang núi khác, hỡi kì nhông, hãy chạy qua bên sông này. Màu đen của cây cháy,
    màu xám của đốm tro tàn và cậu vẫn sừng sững đấy với ngọn lửa hung bạo kia. Thật hùng
    tráng và mãnh liệt.
    Rồi mùa mưa chợt đến, màu xanh của ngọn chồi, lá cây lại trỗi dậy. Khộp lại gọi những
    người bạn của mình trở về, cậu như thể là con người của đại ngàn vậy. Rúc rích trong đống
    tro tàn kia là những mầm sống mới…
    ***
    Sau một chặng dài, chắc cũng vượt nửa cung rừng rồi, chúng tôi dừng xe lại dưới một gốc
    cóc già sừng sững ngay cạnh con đường, cây cũng cao lắm, mùa này là rụng quả nhiều rồi.
    Cậu tôi lượm vài cái đưa cho tôi, xoa xoa cho bớt bụi và cắn một miếng. Cái màu vàng bên
    ngoài tưởng chừng sẽ ngọt lịm, nhưng không, vị vừa chua vừa ngọt làm cho 2 bên má tôi rộp
    cả lên. Cảm giác như các dây nơron được kích thêm năng lượng. Gió lướt qua chúng tôi một
    cách nhẹ nhàng nhưng đủ khiến những cành cây trong rừng ngả theo, vài chiếc lá khô rụng
    xuống đáp đất, cứ thế từng lớp lá khô mục được tạo thành. Trong lớp lá đó có tiếng lạo xạo
    phát ra, nghe vui tai và thích lắm. Khộp mùa khô hay như vậy đấy!
    Anh trai tôi học ngành khoa học cây trồng nên cũng đi qua đây vài lần rồi. Anh kể lại, đợt đó
    nhóm sinh viên của anh đi tới tận gần biên giới Campuchia, có lúc chở cả người lẫn xe mà
    vượt qua dòng Dak Krông rồi phải lấy mẫu đất để về kiểm nghiệm và hoàn thành nghiên cứu.
    Anh bảo, lúc đó gặp nhiều loài động thực vật lắm, nào là phong lan, hồng trà, có cả chìa vôi,
    chim công, hươu sao, kỳ đà… Tất nhiên là chỉ thấy từ đằng xa và không được phép lấy về
    hoặc bắt chúng để bảo đảm tính sinh thái của khu rừng.
    Nhìn dưới gốc cây kìa, đó là một con kì nhông! – Aê Sĭng chỉ tay. Tôi thầm nghĩ hôm nay
    xong đời chú ta rồi. Cậu tôi thò tay vào balo từ từ rút chiếc ná ra, lượm thêm một viên cuội
    rồi giương, mắt nhắm thẳng tới sinh vật màu xám kia. Pặc…! Ơ kìa, trượt mất rồi. Kì nhông
    chẳng hề biết vẫn phơi nắng như thường. Và lần thứ hai. Pặc…! Viên cuội sượt qua và trúng
    ngay chiếc đuôi dài của chú ta. Thế là chú ta rớt xuống đất cái “bộp”! Chắc đau cái bụng lắm,
    nghe thấy còn đã tai vậy mà. Rồi, một, hai, ba giây chú ta vụt chạy sâu trong rừng đến nỗi
    chúng tôi cũng chẳng kịp làm gì cả. “Chạy đi làm gì không biết, tiếc thật! Thôi để lần sau
    vậy.” – Anh tôi gãi đầu cười ngại. Kỳ nhông cũng là động vật rừng mà, phải bảo vệ hệ sinh
    thái rừng chứ!

    • Nghỉ ngơi xong, chúng tôi chụp vài tấm kỷ niệm rồi tiếp tục hành trình đi tới Buôn Đôn băng
    qua Yok Đôn. Cung đường sao mà đẹp lắm, cây hai bên cứ thế hàng dài trông rất bụi trần
    nhưng rất oai phong. Đoạn này cũng là quốc lộ rồi nên đường được trải nhựa, chẳng bụi đỏ
    như trưa nãy đâu. Hồi lâu sẽ thấy hồ Dak Minh nhìn xanh và mát quá trời. Trên trời một màu
    xanh tươi, bồng bềnh vài đóa mây trắng, ở dưới là mặt hồ gợn một tí sóng vào bờ, gió thổi, xa
    xa trên đám bùn kia có vài chiếc thuyền độc mộc được nắng hong khô. Cả khu rừng như đang
    soi gương, tự cảm nhận vẻ đẹp quyến rũ của mình, xao xuyến làm sao.
    Lúc sau chắc cũng đầu chiều rồi, nắng lại gắt hơn và bốn người chúng tôi vào thăm “bà Lào”,
    bà là người quen của cậu tôi, bà bảo tôi cứ gọi là bà Lào vì bà biết tiếng Lào. Ăn xong nghe
    bà kể lại những năm tháng tuổi trẻ của mình, hay những bí ẩn của vùng Buôn Đôn này, nghe
    bà kể cuốn lắm. Tôi còn học thêm được một ít từ tiếng Lào nữa cơ. Sau đó, cả bốn lại ra lội
    dòng Dak Krông ngay trước nhà bà. Nhảy qua từng tảng đá, nước vẫn ào ào chảy thú vị lắm,
    lội đến gần chiều rồi mới chịu về. “Tạm biệt bà Lào! Con về nhá.”
    Chúng tôi trở lại Buôn Dhŭng cùng những túi “Kan Brŭ” mà bà biếu. Tối về còn có món kì nhông nướng giã lá sung cay cay. Rất ngon, ngon như thể không có món gì
    ngon tựa như thế trong đời.

    Dăm Tô

    Bình luận bài viết